تجهیزات و تاسیسات سرمایشی و گرمایشی ساختمان

همان گونه که در مبحث تجهیزات و تاسیسات سرمایشی و گرمایشی ساختمان ها مطرح می شود، هر جایی که دستگاه های هواساز مرکزی مانند فن کوئل یا داکت اسپلیت یا VRF داشته باشیم، ناگزیر هستیم از طریق کانال کشی تهویه، هوای مطبوع را به واحد های ساختمان و قسمت های مختلف آن برسانیم.

تجهیزات و تاسیسات سرمایشی و گرمایشی ساختمان

نکته اول:
در زمان انجام مراحل سفت کاری ساختمان لازم است که کانال کشی هوای مطبوع را انجام دهید. به همین علت محاسبه متراژ کانال و طراحی صحیح کانال کشی هوای مطبوع باید هم زمان با طراحی معماری و نقشه کشی انجام شود.

نکته دوم:
مراحل نقشه کشی و نصب کانال هوا به این ترتیب است که:
در ابتدا پلن یک مسیر مناسب برای ساخت کانال طراحی می شود.
برای نصب و اجرای صحیح تر کانال هوا، باید نوع دریچه های کانال مشخص شود.
میزان افت فشار در فرآیند ساخت کانال باید در نظر گرفته شود.
سایز، اندازه و طول کانال در هر قسمت باید به صورت کامل محاسبه گردد.
ابعاد مورد نیاز برای انواع دریچه از قبیل دریچه های مخفی، دریچه های خطی و امثال آن محاسبه می گردد.
برای نصب و اجرای کانال هوا باید محل قرارگیری دریچه ها را در ارتفاع مناسبی قرار داد. چرا که اگر ارتفاع دریچه ها بیش از اندازه بالا باشد، ممکن است گردش هوا در فضا به خوبی انجام نشود. به همین علت ممکن است محیط به خوبی سرد یا گرم نشود.
خوب است بدانید که یکی از مراحل مهم نقشه کشی، نصب و اجرای کانال هوا ترسیم مقاطع مختلف است.
در طراحی مسیر کانال ها نباید سازه های ساختمان مانند سازه های بتنی و تیرچه ها مورد آسیب واقع شوند

نکته سوم:
بدیهی است لبه‌ درز های طولی و عرضی کانال‌ باید به ‌شکل کامل به ‌هم اتصال داده شوند. لبه‌ های کانال‌ کشی باید به ‌صورتی طراحی و اجرا شوند که با جریان باد همسو باشند. ضمن آن که هنگام اجرای کانال هوا دقت نمایید که مسیر کانال هوا در بالاترین طبقه ساختمان نبایستی برخوردی با لوله ناودانی داشته باشد.

نکته چهارم:
خوب است بدانید که کیفیت هوارسانی در کانال هایی با مقطع گرد بسیار بهتر از مقاطع چهارگوش است. با این وجود به علت مشکلاتی که در طراحی کانال های گرد وجود دارد کارفرمایان ترجیح می دهند از همان کانال های مربع یا مستطیل شکل استفاده کنند. به صورت دقیق تر باید بدانید که در طراحی کانال های چهارگوش، حتی شکل مربع نسبت به مستطیل در اولویت قرار می گیرد. ولی به علت محدودیت های فضایی و طراحی معمولاً از مقاطع مستطیل برای کانال کشی استفاده می کنند.

نکته پنجم:
گاهی اوقات بر اثر ضروریت های سیستمی، در ساختمان های عمومی مانند بیمارستان ها، مراکز صنعتی و آزمایشگاه ها یا امثال آن، از فیلتر باکس ها در داخل کانال هوا و قبل از دریچه استفاده می شود. هر چند در این خصوص لازم است بدانید که چنان چه مراحل نصب کانال کشی و فیلتر هوا به صورت صحیح انجام نگیرد یا فیلترها پس از خراب شدن در زمان مناسب تعویض نشوند، دستگاه تهویه مطبوع ساختمان خراب می شود.

ضمن آن که فیلتر کانال هوا باید به صورت دقیق نصب شود. زیرا در صورتی که نصب آن به صورت صحیح انجام نشود، گرد و غبار از درزهای اطراف فیلتر عبور کرده و وارد فضای ساختمان می شود. از طرفی جهت نصب فیلتر کانال هوا به یک جعبه فیلتر باکس نیاز است

نکته ششم:

هنگامی که دریچه های اسلات را به عنوان مدل دریچه های هوای ساختمان خود انتخاب کرده اید، نیاز است که از یک جعبه فلزی به نام پلنیوم باکس در قسمت پشت دریچه هوا و درست در محل اتصال انتهای کانال به دریچه استفاده کنید.

جالب است بدانید که پلنیوم باکس ها به صورت جعبه های مکعب مستطیل از جنس گالوانیزه هستند و جهت ترکیب هوا در کانال اصلی و یکنواخت رساندن هوای مطبوع به دریچه های اسلات و خطی استفاده می شود. در ساختار این باکس چندین مقطع خروجی گرد به نام طوقه وجود دارد که از آن محل به وسیله لوله های فلکسیبل به دریچه های اسلات وصل می شود. به این ترتیب هوا به صورت تدریجی و کاملاً آرام در فضای ساختمان جریان پیدا می کند.

از طرفی دیگر نوع دیگری از پلنیوم باکس وجود دارد تحت عنوان پلنیوم هوای برگشتی که پشت دریچه های مشبک هوا نصب می شود و به برگشت سریعتر هوا و توزیع یکنواخت آن منجر می شود. علاوه بر این ها، نصب پلنیوم ها در فضای پشت دریچه های خطی یا دریچه های اسلات به صورت کاملاً مخفی بوده و در نمای ظاهری دریچه هوا از پلنیوم باکس زائده و اثری باقی نمی ماند.

نکته هفتم:

کانال یا لوله های فلکسیبل که گفتیم کانال های دایروی را می سازند، در حقیقت از یک سیم پیچی محکم به همراه یک لایه منعطف از جنس آلومینیوم یا برزنت تشکیل شده اند. این مدل کانال کشی در ساختمان های پیچیده که در آن اجرای کانال های گالوانیزه سخت و فلزی غیر ممکن است، راه حل مناسبی به نظر می آید.

به خصوص که لوله فلکسیبل نیاز به فضای کمتری دارد و سبک تر از کانال های گالوانیزه نیز هست. به همین خاطر به راحتی در قسمت های زیر سقف کاذب قرار می گیرد و بسیاری از چالش های نصب و جرای کانال کشی را آسان نموده است.

نکته هشتم:

لازم به یادآوری است که جهت تخلیه هوای آلوده به گازهای خورنده، سمی یا گازهای قابل اشتعال، دود و هر نوع آلاینده زیان آور دیگر بایستی از کانال کشی مستقل و جداگانه استفاده نمود.

نکته نهم:

در خصوص درز بندی سیستم کانال هوا نباید هیچ منفذ، سوراخ و دهانه باز در طول سیستم وجود داشته باشد. به جز در مواردی که برای کارکرد بهینه سیستم هوارسانی آن منفذ لازم باشد. در حالت استاندارد در هر سیستم هوا رسانی، میزان نشت هوا از درزهای کانال نباید بیشتر از ۵% حجم هوا باشد.

درزهای کانال باید با جوش کاری، پرچ کاری، خمیر، نوار چسب، لاستیک، واشر و دیگر یراق آلات استاندارد درزبندی شود. به طور کلی در این خصوص باید بدانید که مواد و مصالحی که برای درزبندی کانال ها، فیتینگ ها و اتصال ها به کار می رود، نبایستی قابل اشتعال یا سوختن باشد.

لزوم عایق بندی در کانال کشی هوا

نکته دهم:

عایق‌کاری یکی از اصول اولیه کانال کشی ساختمان ها است. چرا که بدون عایق، هوای گرم شده حین عبور از کانال سرد شده و یا هوای سرد شده گرم می شود.

به این معنی که کانال ‌های اجرا شده در هر نقطه از ساختمان باید توسط عایق مناسب عایق کاری شود. به صورتی که دمای سطح خارجی کانال نباید در هیچ فصلی از سال از ۴۹ درجه سلسیوس یا ۱۲۰ درجه فارنهایت بیشتر باشد.

در دهانه‌ها بخصوص در دهانه مکش و رانش کانال ‌ها بهتر است از اتصالات برزنتی استفاده کرد تا از هدر رفت انرژی جلوگیری نمود. سطح خارجی کانال‌ ها نیز باید جهت جلوگیری از اتلاف انرژی با استفاده از وسایل عایق مانند پشم شیشه و یا چسب پوشش دهی شود.